Cụm từ “dư lượng kháng sinh” chắc không hề quá lạ tai với mọi người.

Có thể mọi người  đã nghe điều này đâu đó trên kênh thời sự lúc 19h hàng ngày, đọc trên một trang báo, hay nghe tin trên mạng? Câu chuyện hình như xoay quanh xuất khẩu tôm cá, nghe vẻ xa xôi tận bên Nhật, bên Canada, Mỹ, hay tây ta gì đấy thì phải, chả liên quan đến mình cho lắm, xuất khẩu mà…

Bạn nhầm!

Bạn nên đặt câu hỏi: Nhật Bản, Canada,…họ đang kêu gì về tôm cá của Việt Nam? Họ khó tính quá chăng?

Xin giải thích đơn giản rằng: Vì trong thủy hải sản của Việt Nam, trong những con tôm con cá mang đi xuất của Việt Nam đang có chất Enrofloxacin – là một tác nhân hóa học trị liệu tổng hợp từ các lớp học của các fluoroquinolone dẫn xuất axit cacboxylic. Nó có tác dụng kháng khuẩn đối với một loạt các vi khuẩn.

Nó là loại thuốc giúp cho người nông dân kháng bệnh cho vật nuôi, tuy nhiên vì quy trình nuôi trồng chưa tốt nên con giống hay bị bệnh tấn công, sản lượng thấp. Các hộ nông dân đã lạm dụng loại thuốc này mà không để ý đến cảnh báo của thuốc. Cũng sẽ có những lô hàng thủy hải sản đưa vào thị trường tiêu dùng trong nước có chưa hàm lượng  Enrofloxacin tương tự, tuy nhiên không hề có sự kiểm định và cảnh báo nhiều như hàng xuất khẩu.

Hiện nay các hộ nuôi trồng thủy sản chuyên nghiệp đã ngưng sử dụng loại thuốc trên, họ dùng thảo dược và thực hiện các quy trình chuẩn vệ sinh ao hồ để bảo vệ vật nuôi. Tuy nhiên hiện tượng lạm dụng Enrofloxacin ở các hộ đơn lẻ vẫn còn khá phổ biến. Hiện chưa có thống kê chính xác nhưng phần lớn người sử dụng các thực phẩm có hàm lượng kháng sinh cho trong thủy sản sẽ dễ mắc các bệnh về hô hấp, dị ứng và nổi mề đay gây đau nhức, chóng mặt,…

Vì thế nếu bạn nào thích ăn hải sản và thường xuyên dùng mặt hàng này thì cũng nên cẩn thận nhé, hãy để ý xem mình có xuất hiện các triệu chứng lạ sau khi ăn hay không và có thẻ theo dõi. Hàm lượng thuốc  Enrofloxacin phải mất 14 ngày sau khi vật nuôi được xuất hàng mới giảm xuống mức 10g – mức  sử dụng đối cho phép với con người. Lượng thuốc Enrofloxacin tồn tại cả trong cơ thể vật nuôi còn sống và đã chết.

Đây là cảnh báo của thuốc Enrofloxacin:

Các tác dụng phụ / cảnh báo

Mù vĩnh viễn và mất thị lực đã được báo cáo với fluoroquinolones và enrofloxacin.  Enrofloxacin đã bị cấm sử dụng gia cầm trong năm 2005. Enrofloxacin không được sử dụng ở động vật phát triển nhanh (cho chó ví dụ dưới 12 tháng – 18 tháng giống lớn, hoặc mèo con dưới 8 tuần) vì nó gây ra những bất thường trong sự phát triển của sụn khớp.

Quá liều / độc tính cấp tính

Không chắc rằng một quá liều cấp tính của hợp chất hoặc là sẽ dẫn đến các triệu chứng nghiêm trọng hơn hoặc chán ăn hoặc nôn mửa, nhưng các tác dụng phụ lưu ý ở trên có thể xảy ra. Chó nhận được 10 lần tỷ lệ liều lượng có nhãn của enrofloxacin cho ít nhất 14 ngày kể từ ngày phát triển chỉ có ói mửa và chán ăn. Cái chết đã xảy ra ở một số con chó khi cho ăn 25 lần tỷ lệ dán nhãn cho 11 ngày.

Tác dụng phụ khác

Enrofloxacin là chất kháng sinh kháng vi khuẩn. Từ năm 2005 người ta đã cấm dùng cho gia cầm. Trước đây thường được dùng chữa bệnh cho gia cầm, chó mèo nhưng vì nó ảnh hưởng đến mắt dễ gây khiếm thị.

Nhìn chung các loại kháng sinh không nên dùng cho rau quả (làm tươi rau quả) và nuôi trổng thuỷ sản bởi sẽ dẫn đến nguy cơ gây nhờn với con người. Con người sử dụng các thực phẩm rau củ, giá đỗ mà có chứa các chất kháng sinh sẽ sinh ra nhờn thuốc và nếu chúng ta có mắc phải bệnh gì đó thù rất khó chữa với các các loại vi khuẩn gây bệnh.

Sử dụng kháng sinh không đúng trong nuôi thủy sản – những mối nguy: Cộng đồng doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thủy sản và người nuôi tôm đang chuẩn bị đối mặt với một vấn đề không mới. Đó là việc sử dụng kháng sinh Enrofloxacin không đúng trong nuôi thủy sản.

Cảnh báo chất kháng sinh trong thủy sản lại gia tăng trong tháng 8/2011:  Các trường hợp nhiễm Enrofloxacin đang có dấu hiệu tăng nhanh

Nhật Bản tiếp tục cảnh báo dư chất trong tôm của Việt Nam: Cục Quản lý Chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản (Nafiqad, Bộ NN&PTNT) vừa cho biết, Nhật Bản tiếp tục cảnh báo về dư chất kháng sinh trong các lô hàng thủy sản Việt Nam, và hiện đang áp dụng kiểm tra dư lượng Trifluralin và Enrofloxacin đối với 100% lô hàng tôm Việt Nam.

(Bài viết này nhân một ngày đi ăn hải sản và bị dị ứng tơi bời)