Bánh trôi, bánh chay
Bánh trôi và bánh chay thường được cho rằng có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng cũng nhiều sự tích cho rằng, bánh trôi, bánh chay có từ thời Hùng Vương. Tục làm bánh trôi, bánh chay để nhắc lại sự tích “bọc trăm trứng” của bà Âu Cơ.
Nữ sỹ Hồ Xuân Hương cũng đã có một bài thơ nổi tiếng đi qua bao đời học trò đều nhớ:
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son
Đấy chính là Tết Hàn Thực – Bánh trôi bánh chay ở Việt Nam
Từ thời Lý, Tết Hàn thực đã được Việt hóa. Người Việt Nam ăn tết Hàn thực với mục đích chủ yếu là để lễ Phật và cúng gia tiên, nhớ tới ông bà.
****
Nhớ sao cái hồi mẹ đưa cho cân gạo với cái xô, cho 5 xu đi xay gạo thành bột nước, người bé teo teo nhưng vác xô gạo đi phăng phăng, ra đến chỗ xay bột thì người ta đã xếp hàng dài, bỏ một cái dép tổ ong ra đặt chỗ rồi lấy cái còn lại kê mông ngồi buôn dưa lê với mấy đứa trẻ con cùng chung nhiệm vụ vui phết.
Một cân gạo phải được 3 cân bột nước, xách vẹo cả sườn. Nhưng thích lắm vì đi đâu cũng được người ta khen là khỏe.
Về nhà thì ngả cái thớt gỗ lim to ra cho mẹ chặt cục đường mật, thỉnh thoảng thò tay vào nhặt vụn đường bỏ vào mồm thì sẽ bị mắng vì nhỡ dao chém vào tay thì sao, không sao vẫn rất thích làm thế!
Bố mẹ treo túi bột lên cao, nước nhỏ tong tong xuống, qua 1 đêm là dùng được bột. Bà rang vừng thơm lừng, đứng nhìn bà một lúc là bà sẽ cho một nhúm vừng bỏ vào mồm nhai rồi thi nhau ho sặc sụa. Trên bàn nào là dừa nạo, đậu xanh đồ (hấp). Ôi chao là nhiều thứ ngon.
Nhìn tay mẹ vê bột thành những viên tròn thoăn thoắt, nhét cục đường mật đen xì vuông nhỏ vào trong rồi thả tõm vào nồi nước sôi trên bếp than hồng. Lúc sau bố vớt ra được viên bánh trắng tròn mịn màng thế cơ chứ, cho ra đĩa, rắc vừng lên và vẩy ít dừa tươi nạo sợi là thành 1 đĩa ngon lành cúng tổ tiên, viên nào bị hỏng, chảy mật ra bố cho các con ăn luôn cho nóng, đấy người ta gọi là bánh trôi.
Bánh chay thì không phải bàn, trẻ con sợ ăn nhất, đứa nào tham cắn miếng to thì sẽ nghẹn đến khóc thét, vì viên bánh to lại nhân đậu xanh đường mà, pha ít bột sắn dây và dầu chuối thành thứ nước sánh sánh quấy thành nước chan. Nhà mình sang lắm, bố đạp xe đạp về quê, ngắt trộm ít hoa bưởi đầu tháng 3 của ông nội về để làm nước hoa bưởi cho vào bánh cơ, sịn cực. Thế nên mỗi khi làm bánh mẹ hay mang biếu hàng xóm để mẹ được khen phổng mũi.
Làm xong bánh trôi chay mà còn thừa bột là đảm bảo mẹ sẽ làm thêm bữa bánh rán cho mấy chị em ăn rả rích.
Mỗi lần đến Tết Hàn Thực là cả nhà lại xum xít vào làm, thêm khăng khít ấm cúng biết nhường nào, chứ chả như bây giờ, đi xay bột chả ai xếp hàng vì người ta mua bánh làm sẵn hết rồi còn đâu.
Recent Comments