(Đây là phần áp chót của serie “Why Social Works” được viết bởi Robdiana)
Phần 3 : Không chỉ là mạng xã hội
Những ứng dụng web đã được nhắc tới trong phần 1 và phần 2 được coi là mạng xã hội. Tuy nhiên, nếu chỉ có khả năng “kết nối” một cách đơn giản với bạn bè thì những ứng dụng này chẳng khác gì một cuốn sổ trực tuyến lưu giữ địa chỉ. Mạng xã hội phải có nhiều thứ hơn và trên thực tế nó đã có nhiều thứ hơn ngoài việc kết nối người sử dụng lại với nhau. Nhưng không chỉ những mạng xã hội này mới là các ứng dụng web có “tính xã hội” mà còn có nhiều các ứng dụng khác biệt hoàn toàn nhưng vẫn thành công. Phần này sẽ nhắc tới 3 trong số đó : Google Reader, StumbleUpon và SocialMedian.
Google Reader
Google Reader là một ứng dụng đọc tin qua RSS. Thông thường, một ứng dụng đọc tin qua RSS có vẻ như chẳng có “tính xã hội” gì lắm. Vấn đề ở đây là G!Reader cho phép người sử dụng chia sẻ những tin tức mình đọc được cho bạn bè (là những người mà bạn đã email hoặc chat) và điểm quan trọng nhất là họ có thể chia sẻ tin tức kèm với bình luận (note) của mình. Ở đâu là chỗ mà bạn có thể biết được những người nổi tiếng đang đọc gì ngoài FriendFeed? (ND : ngay kể cả ở FriendFeed thì bạn cũng chưa chắc đã được đọc bình luận của họ). Thậm chí, bạn có thể chẳng phải đọc bất cứ nguồn RSS nào nếu như bạn có đủ thông tin được chia sẻ từ những người bạn của mình.
Bạn có thể đọc được những tin người khác chia sẻ và đổi ngược lại người khác cũng có thể đọc những gì bạn chia sẻ và bình luận. Ý tưởng này đã được một số các ứng dụng khác học tập và triển khai mà hai ứng dụng nổi bật trong số đó là RSSmeme và ReadBurner đã đi thu thập những gì mọi người chia sẻ và bình luận rồi đánh giá độ nóng của tin theo đó. Một số ứng dụng khác như FriendFeed coi đó là nội dung (thông tin) do người sử dụng tạo ra (UGC : User-Generated Content). Có lẽ điều quan trọng nhất ở đây là những ứng dụng như G!Reader có thể tạo ra hiệu ứng xã hội tốt mà không phải mang trên vai mình cái tên “mạng xã hội”.
StumbleUpon
StumbleUpon là một “con quỷ” thú vị. Nó không hẳn là các ứng dụng bookmarking mặc dù có vẻ rất giống như thế. Nó cho phép người sử dụng bookmark những gì mình thích nhưng sau đó lại sử dụng những gì mà người sử dụng đã boormark và bình luận để khuyến khích họ tìm kiếm thêm thông tin và trượt sâu (stumble) vào trong biển thông tin mà những người khác đã tạo ra thông qua StumbleUpon. Vậy đâu là điểm thành công của “con quỷ nhỏ” này?
Thông qua toolbar hoặc addons được cài trong trình duyệt, người sử dụng có thể cấu hình mục mình ưa thích (ví dụ kinh tế, âm nhạc, web 2.0…), thêm, bình luận và đánh giá thông tin (ở đây việc đánh giá không chỉ đơn giản một chiều là hay mà có hai chiều là hay/dở – thumb up/down). Tính xã hội thông qua việc kết bạn ở đây chỉ để giúp cho người sử dụng “stumble” được dễ dàng hơn vào những thông tin mà mình thích. Họ có thể “stumble” vào một chủ đề hoặc vào những trang web đã được bạn bè của họ (những người có cùng sở thích với họ) lưu lại.
SocialMedian
Tin mới nhất là SocialMedian đã được Xing mua lại. Tin này hot không phải vì SocialMedian được mua lại mà bởi vì mãi cho tới tận cuối năm 2008 một ứng dụng hay như vậy mới được mua lại. SocialMedian là một ứng dụng đọc tin trên mạng như Digg, Mixx… cho phép người sử dụng đưa thông tin lên, bình luận về các thông tin này. Tuy vậy, SocialMedian có hơn thế một chút. Đầu tiên, nó cho phép người sử dụng có thể tạo ra một network của riêng mình và những người sử dụng khác có thể tham gia vào network này. Họ có thể thiết lập những “bộ lọc” thông tin cho network của riêng mình và hơn thế có thể tự động import tin tức từ nơi khác vào (từ blog, từ G!Reader share … chứ không nhất thiết 100% phải đưa thông tin lên bằng tay).
Người sử dụng khi dùng SocialMedian cũng có thể theo đuôi những người mà họ quan tâm, những newsmaker. Theo đuôi và bình luận sử dụng cú pháp của Twitter (@username), điều này làm cho các cuộc thảo luận sôi nổi hơn. Ngoài ra, SocialMedian cũng có một application trên Facebook mà nếu bạn sử dụng application này, những người khác ở trên Facebook có thể thấy được bạn đang chia sẻ những gì trên SocialMedian (ND : điều này càng khẳng định Aggregation là một phần không thể thiếu của mạng xã hội).
Lời cuối
Nếu bạn nhìn cả 3 ứng dụng trên, bạn sẽ thấy rằng mỗi “món ăn” đều cần phải có một “gia vị” nhất định cho sự thành công của mình. Đó có thể là khả năng thêm “tính xã hội” vào những ứng dụng không hề có vẻ gì xã hội (G!Reader), khả năng cho phép người sử dụng khám phá (StumbleUpon) và có thể tạo ra một network nhỏ theo ý của riêng mình (SocialMedian). Thế nhưng công thức duy nhất được thừa nhận cho sự thành công là “Sự thành công không bao giờ có công thức chung!”. Chúng ta có thể nhìn thấy Twitter hay FriendFeed cũng đang rất thành công mặc dù những gì các ứng dụng này cung cấp khác hẳn những ứng dụng chúng ta vừa kể trên. Sẽ khó có được một vụ nổ BigBang cho các ứng dụng mạng có “tính xã hội” và sẽ là một con đường đầy gian nan cho tất cả mọi người muốn dấn thân vào con đường này.
Người dịch :
Lược dịch 3 bài này trong khoảng thời gian ngắn, nên chắc chắn có chỗ sai. Tuy vậy cũng thấy đây là một serie nên dịch bởi nó không tập trung nhiều vào việc phân tích chức năng mà tập trung nhiều hơn vào việc phân tích các ứng dụng mạng trên khía cạnh con người. Có thể nói, những gì càng đơn giản và càng gần với tự nhiên thì càng khó để làm hơn và những ứng dụng mạng mang tính xã hội đã tạo ra một bước phát triển mới trên môi trường Internet nhưng chắc chắn sẽ còn nhiều sự phát triển nữa. Cùng với những phân tích về ứng dụng mạng mang tính xã hội tại Việt Nam của người sử dụng trong năm 2008, hy vọng năm 2009 sẽ có nhiều sự đóng góp tích cực hơn tại Việt Nam vào những bước phát triển của các ứng dụng mạng mang tính toàn cầu này.
Recent Comments